Maar ik ben groter dan jij. Over het boek Statusangst van Alain de Botton

1. Eindelijk: een sociologische bestseller. Het boek ligt op een hoge stapel naast de kassa van de Bruna-inloopwinkel. Toch gaat het over een sociologisch onderwerp: de angst van veel mensen voor maatschappelijke daling. De auteur, Alain de Botton, heeft, afgezien van enkele romans, drie echte bestsellers op zijn naam staan: een lichtvoetige inleiding tot het […]

Bespreking van: Volkseigen. Ras, cultuur en wetenschap in Nederland, 1900-1950

De titel van het boek maakt geen sympathieke indruk: Volkseigen. Ook de foto op de cover wakkert niet meteen de kooplust aan: een baardige hoogleraar verricht schedelmetingen bij een troepje bedrukt kijkende kindertjes op het eiland Urk. Maar het betreft hier een buitengewoon belangrijk boek over de ontwikkeling van de sociale wetenschappen in Nederland in […]

De machtige mecenas (1991)

Bestaat er in Nederland een select gezelschap van bemiddelde dame’s en heren die de kunsten met forse geldbedragen ondersteunen zonder daar enige andere tegenprestatie voor te verlangen dan het aangename gevoel in stilte veel goeds te doen? De hulpbehoevende mecenas, een interessante bundel waarin veel te vinden is over de rol van par­ticulieren in het […]

Bespre­king van: Sjaak Koenis, Tussen marge en professie. Frankfurt en Chicago.

In de geschiedenis van de sociale wetenschappen spelen “scholen” een belangrijke rol.  Vriendschapsbanden, groepsloyaliteiten of het feit dat sommige vak­genoten in elkaars buurt wonen, dezelfde café’s bezoeken en hetzelfde ochtendblad lezen – dat alles is voor de wetenschapsbeoefening niet zonder betekenis. Sterker: veel van het meest creatieve en innoverende onderzoek werd verricht in de luwte […]

De rechtsverzorgers en de maatschappij. Over de beleidsnota Recht in beweging. (1990)

Een hardnekkig probleem in de sociologie betreft de preciese betekenis van het woord “maatschappij”. Er bestaan duizenden defini­ties van, maar over wat men onder “samenleving” of “maat­schappij” dient te verstaan, is geen overeenstemming. Soms staat de term voor het sociale leven in het algemeen, soms wordt ermee gedoeld op de grootste sociale eenheid waartoe mensen […]

Niet voor eigen parochie, het achtste jaarboek voor het democratisch socialisme

Er zijn opwindender genre’s denkbaar dan dat van het jaarboek: de kronieken, verslagen, jaaroverzichten en necrologieën, die men doorgaans in zulke publicaties aantreft, kunnen van documentaire waarde zijn, maar erg onderhoudende lectuur vormen ze zelden. De Jaarboeken voor het democratisch socialisme pasten van meet af aan niet in deze traditie.  Steeds ging het om bundels […]

De dictatoriale kant van de anti-autoritaire Frankfurter Schule. Bespreking van: Andries Sternheim

Bespreking van: Bertus Mulder, Andries Sternheim, Een Nederlandse vakbondsman in de Frankfurter Schule. Zeist: Kerckebosch, 1991.   De schokkendste passages in de biografie van de Amsterdamse socialis­tische socioloog Andries Sternheim (1890-1944) betreffen de buiten­gewoon hardhandige manier waarop deze medewerker van het beroemde Frankfurter Institut für Sozialforschung aan de kant werd gezet. Men zou kunnen denken […]